آینه

دل ، تماشایی ِ مهر است اگر بي كينه است - كه جهان ، آينه در آينه در آیينه است

اعمال شب اول و شبهای ماه مبارک رجب
ساعت ۱۱:۱٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٢ خرداد ۱۳۸٩  کلمات کلیدی: ماه رجب ، المراقبات ، میرزا جواد آقا ملکی تبریزی ، اعمال معنوی

شرافت رجب

این ماه ، ماه بسیار شریفی است به این جهت که :

١- از ماههای حرام است .

٢- از اوقات دعاست و حتی در زمان جاهلیت به این مطلب مشهور بوده و مردم آن زمان منتظر این ماه بوده اند تا در آن دعا کنند.

٣- این ماه ، ماه امیر المؤمنین "علیه السلام" است ؛ همان طور که در بعضی از روایات آمده است چنانچه شعبان ، ماه رسول خدا "ص" و رمضان ماه خدای متعال است .

۴- شب اول آن ، یکی از چهار شبی است که تأکید به زنده نگه داشتن آن به عبادت شده است .

۵- درباره روز نیمه آن آمده است که محبوبترین روزها نزد خداوند است و زمان انجام عمل ِ "استفتاح" است که به طور مفصل خواهد آمد.

۶- روز بیست و هفتم این ماه ، مبعث پیامبر اکرم "ص" است .روزی که زمان ظهور رحمت خداوند است ؛ چیزی که از اول خلقت تاکنون مانند آن دیده نشده است .

این گوشه ای از فضایل این ماه بود و ما توان فهم تمام فضایل این ماه شریف را نداریم .


ندای ملک داعی و جواب آن

یکی از مراقبتهای مهم در این ماه به یاد داشتن حدیث " مَلَک ِ داعی" است که از پیامبر "ص" روایت شده است . پیامبر اکرم "ص" فرمود : " خداوند متعال در آسمان هفتم فرشته ای را قرار داده است که "داعی" گفته می شود . هنگامی که ماه رجب آمد ، این فرشته در هر شب این ماه تا صبح می گوید : خوشا به حال تسبیح کنندگان خدا ، خوشا به حال فرمانبرداران خدا . خدای متعال می فرماید : همنشین کسی هستم که با من همنشینی کند ، فرمانبردار کسی هستم که فرمانبردارم باشد و بخشندۀ خواهان بخشایش هستم . ماه ، ماه من ؛ بنده ، بنده من و رحمت ، رحمت من است . هر کسی در این  ماه مرا بخواند او را اجابت می کنم و هر کس از من چیزی بخواهد به او می دهم و هر کس از من هدایت بخواهد ، او را هدایت می کنم . این ماه را رشته ای بین خود و بندگانم قرار دادم که هر کس آن را بگیرد به من می رسد ."


شب اول ماه

شب اول این ماه ، یکی از چهار شبی است که شب زنده داری در آن تأکید شده است . و یکی از مراقبتها این است که در هنگام دیدن ماه در شب اول ، دعایی که روایت شده است را بخواند . و سزاوار است موقعی که در این دعا ، به دعای آمادگی برای آمادگی در شعبان و رمضان می رسد ، آن را با توجه بخواند و در اوقات دعایش نیز آن را زیاد بخواند تا با این دعا ، آمادگی کاملی برای ورود به این دو ماه پیدا کند و و مستحب است بعد از نماز عشا دعاهای روایت شده در اقبال را بخواند .

در کتاب اقبال ، نمازهایی برای این شب نقل شده که من آسانترین آنها را برای افراد ضعیفی مانند خود می گویم . در آن کتاب از پیامبر "ص" روایت شده است که فرمودند : کسی که بعد از بجا آوردن نماز ِ مغرب ِ شب ِ اول رجب ، بیست رکعت نماز بجا آورده که در هر رکعتی ، سوره "فاتحه" و "اخلاص" را یک مرتبه خوانده و برای هر دو رکعتی یک سلام بدهد - در اینجا رسول خدا "ص" فرمود : آیا ثواب این نماز را می دانید ؟ اصحاب عرض کردند : خدا و رسولش داناترند . پیامبر "ص" فرمودند : روح الامین این نماز را به من یاد داد . و آستینهای خود را بالا زدند - خود و خانواده و مال و فرزندانش محفوظ می ماند و از عذاب قبر پناه داده می شود و از صراط ، بدون حساب ، مانند برق می گذرد .

نماز آسانتری نیز در این کتاب از پیامبر "ص" روایت شده است : پیامبر "ص" فرمود : کسی که دو رکعت نماز در شب اول ماه رجب بعد از نماز عشا بخواند و در رکعت اول آن سوره "فاتحه" و "الم نشرح" را یک بار و "قل هو الله احد" را سه بار و در رکعت دوم سوره "فاتحه" و "الم نشرح" و "قل هو الله احد" و "معوذتین "(ناس و فلق) را هر کدام را یک بار بخواند ، سپس تشهد را بخواند و سلام دهد و بعد از آن سی بار " لا اله الا الله" بگوید و سپس سی بار بر پیامبر "ص" صلوات فرستد ، گناهان گذشته او آمرزیده شده و او را مانند روزی که از مادر متولد شده از گناهان بیرون می برد .

نمازی هم در تمام شبهای این ماه وارد شده که در کتاب اقبال و از کتاب " التحفه" حلوانی روایت شده است : رسول خدا "ص" فرمودند : "هر کس در رجب شصت رکعت نماز بجا آورد ؛ در هر شبی از این ماه دو رکعت که در هر رکعت آن ، سوره فاتحه را یک بار و قل یا ایها الکافرون را سه بار و قل هو الله احد را یک بار بخواند و هنگامی که سلام نماز را داد ، دستهای خود را بلند کرده و بگوید : لا اله الا الله وحده لا شریک له ، له المُلک ُ و له الحمد ، یُحیی و یُمیت و هو حیٌ لا یَموت ، بِیَده الخیر و هو علی کل شیءٍ قدیر و الیه المصیر و لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم . اللهم صل علی محمد و آل محمد ٍ النبی ِ الاُمی . و دستهای خود را به صورت بکشد ، خداوند متعال دعای او را مستجاب می کند  و ثواب شصت حج و شصت عمره به او می دهد ."

....

باید در تمام این ماه و ماه شعبان و رمضان و تمام عمر ، اهمیت زیادی به دعا جهت توفیق اخلاص داده ، و توجه به خدای متعال با نامهای او مانند کریم العفو و مُبَدل السیئات و توسل به او به وسیله محمد و آل او "ص" را زیاد کند . زیرا روی ما لیاقت توجه به حضرت قدس خدا را ندارد و برای جبران این نقص باید به اولیای آبرومند او متوسل شد . و آنگاه شب خود را با توسل به نگهبانان آن که از معصومین "ع" هستند، برای اصلاح حال و اعمال خداییش به پایان برساند .


از : آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی ، المراقبات ، ترجمه ابراهیم محدث بندر ریگی ، ( تهران ، انتشارات اخلاق ، دی ماه ١٣٧۶ ) ، صفحات ٩۵ تا ١١١ - با تلخیص و گزینش .