آینه

دل ، تماشایی ِ مهر است اگر بي كينه است - كه جهان ، آينه در آينه در آیينه است

توصیه ها و جملاتی از آیت الله بهجت
ساعت ٦:٤٩ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٩ دی ۱۳۸۸  کلمات کلیدی: آیت الله العظمی محمد تقی بهجت ، توصیه های اخلاقی ، نصایح عرفانی ، جملات قصار

- ذکر الله که حدی ندارد ، اعم از ذکر قلبی و لسانی ، بلکه اعم از ذکر بدنی است ؛ چون تمام طاعات و آنچه مرضی خداوند است ، ذکر الله است .

- خداوند در قرآن و غیر قرآن ، به حدی بهشت و بهشتیان را توصیف کرده که اگر کسی از شوق شنیدن آن وفات کند ، استبعاد ندارد ! آیات جهنم نیز این گونه است ، اگر کسی معاصی خود را در نظر بگیرد و بمیرد ، مستبعد نیست !

- اگر مسئله امام شناسی بالا رود ، خدا شناسی هم بالا می رود ؛ زیرا چه آیتی بالاتر از امام "ع" ؟! امام آینه ای است که حقیقت تمام عالم را نشان می دهد .

- هر بلایی که به ما می رسد ، بر اثر دوری از اهل بیت "علیهم السلام" و روایات مأثوره از ایشان است .

- پا جای پای معصومین "ع" بگذارید نه جای پای دیگران ! ملازم علما باشید و همیشه روشن باشید و با مطالب مفید ، حیات بخش و آموزنده سر و کار داشته باشید !

- توسلات ، خیلی نافع است . به این امامزاده ها زیاد سر بزنید ! این بزرگواران همچون میوه ها که هر کدام یک ویتامین خاصی دارند ، هر کدامشان خواص و آثاری دارند .

- در شب عید غدیر و شبهایی مثل آن باید فضیلت این شبها و روزها و اصحاب آنها و مطاعن دشمنان ایشان و احادیث وارده در زمینه ولایت ، با اقامه دلیل و برهان ذکر شود تا موجب تقویت عقاید مذهبی مستمعین گردد ، نه اینکه این گونه مجالس ، به خنده و لهو و لعب گذرانده شود .

- اهم آداب زیارت این است که بدانیم بین حیات معصومین "ع" و مماتشان ، هیچ فرقی وجود  ندارد !

- بُکاء بر مصائب اهل البیت "ع" بخصوص سید الشهداء "ع" شاید از آن قبیل مستحباتی باشد که مستحبی افضل از آن نیست ! بکاء من خشیت الله ( گریه از ترس خداوند) آن هم همین جور است ؛ شاید افضل از آن نباشد !

- یک دست شما قرآن و دست دیگرتان عترت باشد ! عترت ، معارفش در مثل "نهج البلاغه" است ؛ اعمالش در مثل "صحیفه سجادیه" است ؛ اعمال تکلیفیه اش در مثل همین "رساله های عملیه" است .

- لازم نیست انسان در پی این باشد که به خدمت ولی عصر "ع" تشرف پیدا کند ؛ بلکه شاید خواندن دو رکعت نماز ، سپس توسل به ائمه "ع" بهتر از تشرف باشد .

- انتظار ظهور و فرج امام زمان "ع" ، با اذیت دوستان آن حضرت ، سازگار نیست !

- هر کس باید به فکر خود باشد و راهی برای ارتباط با حضرت حجت "ع" و فرج شخصی خود پیدا کند ، خواه ظهور و فرج آن حضرت دور باشد یا نزدیک !

- ائمه "ع" فرموده اند : شما خود را اصلاح کنید ، ما خودمان به سراغ شما می آییم و لازم نیست شما به دنبال ما باشید !

- روایت دارد که آخر الزمان همه هلاک می شوند بجز کسی که برای فرج دعا می کند ؛ گویا همین دعا برای فرج ، یک امیدواری است و یک ارتباط روحی با صاحب دعاست و همین ، مرتبه ای از فرج است .

- خدا می داند در دفتر امام زمان "ع" جزو چه کسانی هستیم ! کسی که اعمال بندگان در هر هفته دو روز ( دوشنبه و پنجشنبه) به او عرضه می شود . همین قدر می دانیم آن طوری که باید باشیم ، نیستیم !

- با اینکه به ما نه وحی می شود و نه الهام ، به آن واسطه ای ( امام زمان "ع") که به او وحی و الهام می شود توجه نمی کنیم ؛ در حالی که در تمام گرفتاریها ( اعم از معنوی و صوری ، و اخروی ) می توان به آن واسطه فیض رجوع کرد .

- زیاد صلوات ، اهدای وجود مقدسش نمایید ، مقرون با دعای تعجیل فرجش ؛ و زیاد به مسجد جمکران مشرف شوید ، با ادای نمازهایش .

- نماز ، اعظم مظاهر عبودیت است که در آن ، توجه به حق می شود .

- گوی سبقت را نماز شب خوان ها ربودند مخفیانه !

- یکی از عوامل حضور قلب این است که در تمام بیست و چهار ساعت ، حواس ( پنج حس) خود را کنترل کنیم ؛ زیرا برای تحصیل حضور قلب ، باید مقدماتی را فراهم کرد ، باید در طول روز ، گوش ، چشم و همچنین سایر اعضا و جوارح خود را کنترل کنیم !

- اگر کسی با این همه مشوقات از قرآن و اخبار برای سیر و کمال ، از آنها بهره مند نشود ، در عقل او خلل است . نماز خواندن برای اهلش مانند حلوا خوردن است ؛ از این رو از نماز خواندن خسته نمی شوند .

- معیار اصلی ، نماز است . این نماز ، بالاترین ذکر است ، شیرینترین ذکر است ، برترین چیز است . همه چیز تابع نماز است ، باید سعی کنیم این نماز را حسابی درستش کنیم ، وقتی نماز درست شد ، با حال گشت ، انسان آدم شده است بالاخره محک ، نماز است !

- خدا می داند که صاحبان مقامات معنوی در اوقات خلوت و مناجات ، چه حالی دارند و خاموشی فکر ، چگونه آنها را بر اثر مشاهده انوار الهی می سوزاند و لو در مدت کوتاه !

- ما در عزم به طاعت ، عازم به رفاقت و دوستی و همنشینی با غنی قادر و دانای کریم هستیم ؛ و در عزم بر معصیت ، عازم رفاقت و همنشینی با فقیر عاجز جاهل و لئیم هستیم .

- اگر کسی اهلیت داشته باشد ؛ یعنی طالب معرفت باشد و در طلب ، جدیت و خلوص داشته باشد ، در و دیوار به اذن الله معلمش خواهند بود !

- انسان می تواند مقامات مطلق انبیا "ع" غیر از مقامات مختصه انبیای خاص را حائز گردد.

- آیا می توانیم بار را سالم به منزل ببریم و در عین حال به امور مسلمانان و مؤمنان بی تفاوت باشیم ؟! آیا امکان دارد بدون اهتمام بهامور مسلمانان ، به مقصود برسیم ؟!

- ائمه "ع" ما ، دعاها را در اختیار ما گذاشته اند تا ما را غرق در نور ببینند.

- بعضی از علما با سفارش به نماز اول وقت یا نماز شب ، زندگی آینده فرزندانشان را تأمین می کردند .

- به هر عملی که به واسطه آن و از راه آن ، مساعدتر و توجه ما به خدا بیشتر است ، باید به همان بیشتر بپردازیم و خود را با آن ، به ذکر و مراقبه و توجه به حضرت حق مشغونل سازیم .

- فحش و توهین نا اهل نباید ما را ناراحت کند و از راه و مقصد ، سست و دلسرد نماید .

- راه نجات و بازگشت الی الله : گریختن به سوی اولیای او ست .

- بنده خیال می کنم فضیلت بکاء بر سید الشهدا "ع" بالاتر از نماز شب باشد .

- اگر می خواهید از ناحیه دعا به جایی برسید ، زبان حالتان این باشد : تسلیم خدا هستیم ، هر چه بخواهد بکند بنا داریم و عمل به وظیفه بندگی کنیم .

- اگر بخواهیم محیط خانه گرم ، با صفا و صمیمی باشد فقط باید صبر و استقامت و گذشت و چشمپوشی و رأفت را پیشه خود کنیم تا محیط خانه گرم و نورانی باشد .

-انسان می تواند به اختیار خویش همنشین سلمان یا ابوجهل گردد.

- وای بر ما اگر در خصوص خوردنیها و نوشیدنیها از حرام اجتناب نکنیم ؛ زیرا همین غذاهاست که منشأ علم و ایمان یا کفر ما می شود !

- باب رسیدن به کمالات و لقاء‌ الله مفتوح است ، حیف نیست این مراحل را که از راه بندگی حاصل می شود ، نداشته و از آنها محروم باشیم ؟!

- راستگویی ، در دیدن رؤیای صادقه و صفای روح ، خیلی مؤثر است .

- قلّت ِ جمعیت ِ حق و کثرت اهل باطل ، نباید ما را در مسیر و پیمودن راه حق ، مضطرب و دلسرد کند یا از آن بازدارد !

- با چیزی غیر از توکل و یاد خدا ، برای انسان آرامش حاصل نمی شود و چیزی غیر از اعراض از یاد خدا و غفلت ، زندگی را تلخ و ناگوار نمی کند .

- اگر ملاقات خدا در آخرت ممکن باشد ، در دنیا هم ممکن است ، همان ملاک امکان ؛ منتها نه با دیده سَر و بصر ، بلکه با دیده دل و بصیرت .

- موجبات خواطر و غفلت و نسیان از یاد و ذکر حضرت حق را خود ما فراهم می کنیم . در اثر محاسبه و مراقبه ، عیب کار آشکار می گردد.

- کسانی که از مقداری معنویات برخوردار بودند ، دنبال کشف و کرامت نمی رفتند .

- کسی که از معنویات و معرفت خدا بهره مند است ، چه حاجت به کیمیا دارد ؟! چه کیمیایی بالاتر از خداشناسی ؟!

- انسان باید هر روز موضع خود را مشخص کند که آیا اهل حق است و یا باطل و پیرو آن .

- اساس عبودیت و بندگی ، حب است . خداوند می فرماید : "یُحِبُّهُم وَ یُحِبّونَه" ؛ خداوند آنان را دوست دارد و آنان خدا را دوست دارند .

- خدا کند شغل نافع به حال خود را تشخیص دهیم و تثبیت در آن پیدا کنیم .و در آن ثابت قدم باشیم و هر روز فکر تازه ای در سر نداشته باشیم و هر لحظه به رنگی نباشیم !

- اگر شما خودتان را اصلاح کردید و موانعی که بین خودتان و بین خدا و انبیا و اولیا هست از بین بردید ، خداوند بین شما و خلق را اصلاح می کند .

- پرداخت حقوق الهی ( خمس ، زکات ، صدقه و ...) سبب نمو مال و تهذیب آن است و اگر کسی این کار را بکند ، مالش ترقی کرده و زیاد می شود .

- باید هر کس در شبانه روز ، مقداری از وقت خود را صرف تحصیل علوم دینیه کند ، ولو به فرض ، یک ساعت در شبانه روز .

- عده ای توکل را برای خودشان روزی می دانند و اینها در واقع غنی هستند ، احراز کرده اند که اگر بر خدا توکل کنند روزی شان به آنها می رسد و اگر نرسید ، کشف می کنند که لازم نبوده است .

- عاشق مقامات عرفانی و کرامات نباشید ، گاهی این جور کارها شما را به جهنم می برد !

- اگر کسی سجده را طول بدهد خیلی اسباب ناراحتی شیطان است!

- ترس مقربان ، از سقوط است نه فقط از آتش : صَبرتُ علی عَذابِکَ  فَکَیفَ اَصبِرُ عَلی فِراقِکَ ( گیرم که بر عذابت صبر کردم ، چگونه بر جداییت صبر کنم ؟!).

- ابتلائات برای این است که یقین پیدا کنیم .

- چرا مثل پروانه نیستیم که پروانه وار ، سراغ نور معنوی برویم !

- بارها گفته ام و بار دگر می گویم : کسی که بداند "هر کس خدا را یاد کند ، خدا همنشین اوست " احتیاج به هیچ واعظی ندارد.

- آنچه می دانید ، عمل کنید و در آنچه نمی دانید احتیاط کنید تا روشن شود و اگر روشن نشد ، بدانید که بعض معلومات را زیر پا گذاشته اید .

- کثرت مجالست با اهل غفلت ، مزید قساوت و تاریکی قلب و استیحاش از عبادت و زیارات است ؛ از این جهت است که احوال حسنه حاصله از عبادات و زیارات و تلاوتها به سبب مجالست با ضعفای در ایمان ، به سوء حال و نقصان مبدّل می شوند .

- هیچ ذکری بالاتر از ذکر عملی نیست ، هیچ ذکر عملی بالاتر از ترک معصیت در اعتقادیات و عملیات نیست .

- س : اینجانب تصمیم دارم که به خداوند قرب پیدا کنم و سیر و سلوک داشته باشم ، راه آن چیست ؟

ج : بسمه تعالی . چنانچه طالب صادق باشد ، ترک معصیت ، کافی و وافی است برای تمام عمر ، اگر چه هزار سال باشد .

- س: برای رفع تنبلی و کسالت در عبادت چه باید کرد ؟

ج: در اوقات نشاط ، مشغول به عبادت مستحبه شوید ؛ و در اوقات کسالت ، اقتصار بر واجبات نمایید !

- با کسی نشست و برخاست بکنید که همین که او را دیدید به یاد خدا بیفتید به یاد طاعت خدا بیفتید ؛ نه با کسانی که در فکرمعاصی هستند و انسان را از یاد خدا باز می دارند .

- خدا می داند یک صلواتی که انسان بفرستد و برای میتی هدیه کند ، چه معنویتی ، چه صورتی و چه واقعیتی برای همین یک صلوات است !

- اصلا پیغمبر "ص" با همین شب زنده داری و سحر خیزی و انس با شب ، معرفت الهی می گرفتند . بلی ، آن لحظه های خاص و آن رحمت الهی ... در سحر ! سحر ، سحر !

- چه خوب است انسان عبادت و کار خیر که انجام می دهد بگوید کاری نکرده ام ؛ اما کار نیک و خوبی که از دیگران می بیند بگوید : چه کار بزرگی انجام داده است !

- انسانی که نان خشکی او را سیر می کند و یا با سبزی و ماست و پنیر می تواند زندگی کند ، این همه حرص و طمع به دنیا و مال دنیا برای چه ؟!

- همه رذایل اخلاق، از ضعف در معرفت خداوند متعال پدید می آیند ! اگر انسان دریابد که خداوند متعال همیشه و در همه حال از هر زیبایی زیباتر است،  از انس به او هرگز جدا نخواهد شد !

- خود را مریض نمی دانیم ، وگر نه علاج ، آسان است .

- خدا کند از خود راضی نباشیم ، اگر از خود راضی باشیم هرگز نمی توانیم حق ربوبیت را در عبودیت و بندگی ادا کنیم ! با اینکه هیچیم ، خود را همه چیز می دانیم !

- دلیل عقب ماندگی ما آن است که اموال شبهه ناک مصرف می کنیم و مال شبهه ناک ، ایجاد تردید و شبهه می کند !

- حال دعا ، انکسار قلب ، سوختگی و آه - که وقتی از قلب خارج می شود ، مانند تیر به هدف می خورد - در ما نیست ! بلی ، لقلقه زبان خیلی داریم !

- گویا علت عقب ماندگی ما ترک مستحبات است ! علمای سابق ، به آن ملتزم بودند ؛ از قبیل : زیارات ، دعا ، تلاوت قرآن و یا نماز اول وقت و ترک مکروهات :مانند خواب بین الطلوعین .

- گاهی به مطالب و دستورات روشن و آسان شرعی که می دانیم ، عمل نمی کنیم ، آنگاه نزد اساتید معرفت و اخلاق می رویم و تقاضای ذکری سنگین تر و مطالبی بالاتر از آنچه لازم داریم می کنیم . این علامت آن است که نمی خواهیم از راه صحیح ، بالا برویم و به کمالات و درجات عالی معنوی برسیم !

- از واضحات است که خواندن قرآن در هر روز و ادعیه مناسبه اوقات و امکنه در تعقیبات و غیر آنها و کثرت تردد در مساجد و مشاهد مشرّفه ، و زیارت علما و صلحا و همنشینی با آنها ، از مرضیات خدا و رسول "ص" است و باید روز به روز ، مراقب زیادتی بصیرت ، انس به عبادت و تلاوت و زیارت باشد !

- هر که عمل کرد به معلومات خودش ، خداوند مجهولات او را معلوم می فرماید !

- س : ما آلوده به پستی های درونی و بیرونی هستیم ، ما را طبابت کنید و در پیمودن این طریق ، ما را راهنمایی بفرمایید !

ج : نماز شب ، مفتاح توفیقات است ( کلید موفقیتهاست).

- خدا می داند در تعداد این اوراد و اذکار ، چه اسراری نهفته است و هر کدام برای رفع و دفع چه امراضی مفید است که بعضی هایش را می فهمیم و از بعضی اطلاع نداریم !

- اگر ما به اندازه ای که این بچه به مادرش اطمینان دارد به خداوند اطمینان داشتیم و می دانستیم که هر چه از او بخواهیم می دهد ، هیچ مشکلی نداشتیم و همه کارهایمان درست می شد .

اشاره به بچه ای که در جواب گدایی که در کوچه به او گفته بود : من گرسنه ام برو برای من چیزی برای خوردن بیاور و او جواب  داده بود : چرا از مادرت نمی گیری ؟

- خدا می داند حفظ قرآن چقدر در استفاده از این معدن و منبع رحمت الهی مدخلیت دارد ...، ما آن گونه که باید و شاید از قرآن استفاده نمی کنیم !

- آیا هیچ می دانید که قرآن نظیر سایر مکتوبات نیست ؟ گویی قرآن موجودی ربوبی از عالم نور و روحانی است که در عالم اجسام  و اعراض ظهور کرده است !

- س : برای درمان عصبانیت چه کنیم ؟

ج : با عقیده کامل ، زیاد صلوات فرستادن ( اللهم صل علی محمد و آل محمد ).

- س : چه کنیم تمرکز فکر پیدا کنیم ؟

ج : اذکاری که برای جمع کردن فکر مؤثر است ، مثل : لا اله الا الله را زیاد بگویید.

-  حرم مطهر امام رضا "ع" نعمت بزرگ و گرانقدری است که در اختیار ایرانی هاست ، عظمتش را خدا می داند .

- از محبت اهل بیت "ع" نباید دست برداشت ، همه چیز توی محبت است ، اگر چیزی داریم از محبت است .

- قرب ، مراتبی دارد و بالاترین آنها لقاء است . و هر مرتبه از مراتب قرب را مقرِّبی است که بالاترین آنها نماز است .

- به هر اندازه از بیانات اهل بیت "ع" دور باشیم ، از خود ایشان دوریم .

- تا رابطه ما با ولی امر امام زمان "ع" قوی نشود ، کار ما درست نخواهد شد . و قوّت رابطه ما با ولی امر "ع" هم در اصلاح نفس است .

- حزن ، دعا و توسل ، با تسلیم و رضا و قضای الهی منافات ندارد .

- سجده ، غایت خضوع است ؛ یعنی ما هیچ ، و در پیش تو خاک هستیم .

- در گرفتاریها باید قدم به قدم به دفتر شرع نگاه کنیم ! هر کجا دیدیم واضح و آشکار است پیش برویم و در موارد شبهه ناک و تاریک ، خودداری و توقف کنیم .

 

 

از : کتاب "پرده نشین" ( شرح کلمات عرفانی و اخلاقی حضرت آیت الله العظمی محمد تقی بهجت ) ، انتشارات هنارس (قم) ، صفحات ١٩١ تا ٢٠٨ .